2021 yılının Temmuz ayında unutulmuş bir sakatat yemeği ile tanıştım.  Bodrum Kumbahçe Mahallesinde komşularımla bayramlaşma günüydü.  Komşum Zerrin Şenol ikindi  vakti kahve ikramından sonra, güneş ufukta kaybolma yolculuğuna hazırlanırken  "Bayram sofrası olmazsa olmazımdır." dedi. Eltisi Feride Şenol kurulan sofraya geleneksel yemek ile katıldı. Kalabalık bir aile sofra başında, salata, pilav, tatlı çeşitleri ve kurban etinin her hali sofrada.  Ciğer kavurması,  et kavurması,  Hardumya…

Hardumya   

Hiç duymadığım, tatmadığım bir  yemek, tabağımda. Ben ona baktım o bana baktı. Adını sordum.  Ege şivesiyle biraz melodik bir sesle ‘Hardumya’dediler. Bir daha sordum,  Hardumya, Hardumya…

 Hardumya’yı yapan Feride  hanım kurban bayramında yapılan yöresel bir lezzet olduğunu vurguladı.  Çocukluk yıllarından bugüne her bayram yapılırmış. 

Bu geleneği devam ettirmek için çaba gösteren Egeli bir kadından dinledim Hadumya’yı.

Hardumya için malzemeler

 *Kurban bayramında kesilen koyun, keçi veya koçun ince bağırsağı

*Kesilen hayvanın kaburga kısmından çıkan etli eğe kemikleri

 Hardumya nasıl yapılır?

 Kurban kesilen hayvanın  İnce bağırsağı halat toplar gibi sarılarak alın.  Musluğa hortum takar gibi bağırsağın bir ucunu takın, diğer ucundan içindeki pislikleri akıtın.  Bu işlemi 3-4 kez tekrar ederek iyice temizleyiniz. (Pisliği akıttıktan sonra tuz ile de ovabilirsiniz.)   İnce bağırsakları tertemiz yıkadıktan sonra leğene yerleştirin.  1.5 kaşık un bir ya da 2 limon suyu koyup iyice karıştırdıktan sonra 15 dakika dinlenmeye bırakın.  Dinlenme süresinden sonra tekrar yıkayın.   Koyunun kaburga kısımlarında çıkan eğe kemiklerini 2’ ye bölün eğer çok büyükse 3’e de bölebilirsiniz.  Yıkanmış temiz bağırsakları eğe kemiklerinin üzerine boş yer kalmayacak şekilde dantel gibi sarınız.  Düdüklü tencereye dizin ve üzerine geçecek kadar sıcak su ekleyin. Arzuya göre içine biraz karabiber biraz kimyon ve tuz koyup kırk beş dakika pişirin.  Düdüklü tencerenizi açtıktan sonra terbiyesi için bir buçuk kaşık un bir limonu sıkıp bir tabak içinde çırpın ve yavaş yavaş içine döküp beş dakika daha kaynatın.   Hardumya servise hazır.

 Afiyet olsun…

***

 Bodrum’da kurban bayramlarında yapılan bu özel yemeğinin tadı biraz paça çorba tadında biraz kokoreç çorbası gibi. Her alanda her şeyi değerlendiren hiçbir şeyi çöpe atmayan bu güzel lezzeti mutfağımıza armağan eden atalarımıza selam olsun.

 Unutulmuş ve zahmetli yemeğimiz Hardumya;  Bodrum yöresinde değişik malzemelerle kullanarak yapılıyor. Etli ve işkembeli Hardumyanın yanı sıra kuzu eti üzerinde, ince bağırsak ve işkembe ile de pişiriliyor.  Bazı Hardumya yemeklerine çeşitli sebzeler ekleniyor.  

Bu gelenekleri yaşatan herkese sonsuz teşekkürler…

Bayramlarımız,  geleneklerimizle şenlensin…