Can gezikolikler, sevgili dostlar hepinize kucak dolusu selamlar. Yazılarımızı Facebook, Instagram, Twitter, Linkedin üzerinden DR. MURAT AK SEYAHAT isimli sayfamıza beğeni yaparak takip edebilir, aynı isimli Facebook grubumuza da katılabilirsiniz.

Öncesi ve sonrası olmayan, “Anadolu’nun El Hamrası”, “Cennetin kapıları”, “Divriği mucizesi” gibi birçok ifadeyle tanımlanan, harika kavramını aşan bir şaheser. Biz de nacizane Andolu’nun şaheseri tanımlamasını uygun bulduk. Ülkemizin değil, dünyanın en önemli baş yapıtları arasında gösterilen Divriği Ulu Camisi ve Darüşşifası; benzersiz mimarisi, olağanüstü sanatsal özellikleri ve daha birçok ilki ve tekliği üzerinde taşımasıyla adeta dikili bir sanat ansiklopedisi…

 

ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ’NDE BİR MENGÜCEK ESERİ

Bu muhteşem şaheser, Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı olan Mengücek Beyliği döneminde inşa edilmiştir. Külliye görünümünde olan muhteşem yapı, cami, darüşşifa (hastane) ve türbeden oluşmaktadır.

 

ULU CAMİ AHMED ŞAH, DARÜŞŞİFA İSE TURAN MELEK TARAFINDAN

Bu muhteşem külliyenin camisi Mengücekli Beyi Ahmed Şah tarafından 1228 - 1229 yıllarında yaptırılmıştır. Darüşşifa ise yine aynı tarihlerde Ahmed Şah’ın eşi ve aynı zamanda Erzincan beyi Fahreddin Behramşah’ın da kızı olan Turan Melek tarafından imar ettirilir. Bu muhteşem yapının banileri olan Melike Turan Melek ve eşi Ahmed Şah’ın, amca çocukları olduğu ve aynı zamanda Sultan Alparslan’ın Anadolu’yu fethetmek için görevlendirildiği dört kumandandan biri olan Emir Mengücek Gazi’nin beşinci kuşak torunları olduğu ifade edilmektedir. Külliyenin inşasında görev olan mimar ve ustaların ise Abdullatif El Bağdadi hocalarının rehberliğinde, bir diğer hocaları Bahaattin Velet’in nüfuzu altında, Muhyiddin Ibni Arabi Hz.nin düsturunda hareket ettikleri belirtilmektedir. Muhyiddin Arabî Hz.nin: “Arifler duygularını başkalarına anlatamazlar. Onları ancak sembollerle açıklarlar.” düsturunu bu muhteşem sanat eserinde fiiliyata geçirdikleri anlaşılmaktadır. Bu bağlamda külliyede yer alan on binlerce simge, sembol, geometrik şekil ve sayılar ile ayet ve hadisler çok önemli ve değerli bilgileri ifade etmektedir.  Nitekim bir sembolün yedi nazari (zahiri) ve yedi dini (batini) olmak üzere on dört farklı anlamının olduğu belirtilmektedir.

 

BAŞ MİMAR: AHLATLI HÜRREM ŞAH’IN BİLİNEN BAŞKA ESERİ YOK

Divriği’de bulunan bu şaheserin inşasında altı sanatçının bulunduğu anlaşılmaktadır. Yapının baş mimarının ise Ahlatlı Muğis oğlu Mimar Hürrem Şah olduğu bilinmektedir. O kadar çok enteresan ki Hürrem Şah’ın bu muhteşem yapıt dışında başka eseri bilinmiyor. Öyle ki bu harikulade eseri, bu bilgi daha da esrarengiz hale getiriyor. Ekip çalışmasına ve sinerjisine önem verdikleri bilinen Mengüceklilerin küçük bir yapı kompleksi olarak düşünülse bile mimari üslup ve sanatsal özellikler bakamından Anadolu’ya adeta bir şaheser kazandırdıkları ifade edilebilir.

 

TAŞA NAKŞEDİLEN MUHTEŞEM KAİNAT DÜZENİ

Divriği Ulu Camisi’ni uzaktan gördüğünüzde simetrik bir özellik taşıdığını düşünebilirsiniz. Fakat yakından incelediğinizde bezemelerin aslında asimetrik olduğunu ve kullanılan on binlerce motifin tekrar kullanılmadığını anlayabilirsiniz. Nitekim hepsinin de nevi şahsına münhasır olduğu sıra dışı bir özellik olarak kendini göstermektedir. Böylelikle kainattaki sayısız varlığın, muhteşem bir ahenk ve nizam içerisinde bulunmalarının tematik olarak Divriği Camii’nde adeta taşa nakşedildiği anlaşılmaktadır.

 

ANADOLU’DA İLK BİTİŞİK YAPI

Sıra dışı güzellikte ve özellikteki bu külliye de dört adet büyük taç kapı ve iki katlı medrese bulunmaktadır. Cami ile medresenin bitişik olduğu külliye, bu özelliğinden dolayı Anadolu’nun ilk bitişik yapıtı özelliğini taşımaktadır.

 

1985 YILINDA UNESCO MİRAS LİSTESİNDE

Bir şaheser niteliğindeki bu eserler layık olduğu üzere UNESCO tarafından 1985 yılında UNESCO dünya kültür mirası listesine alınmış.

 

CAMİDE İKİ PLAN TÜRÜNÜ GÖRMEK MÜMKÜN

Divriği Ulu Cami, farklı bir mimari özelliği ile de dikkat çekiyor. Bu bağlamda camide Selçukluların mimaride tercih ettikleri avlulu plan tipi ile birlikte Emevilerin kullandıkları plan tipini bir arada görebilmek mümkün. Dikkat çeken bir başka özellik ise camideki sahınların tamamının değişik yıldız tonozlarla kaplanmış olmasıdır.

 

YAPI BİRÇOK İLKİ BÜNYESİNDE BARINDIRIYOR

Ulu camide bulunan hünkar mahfilinin ise Anadolu’da yer alan mahfillerin ilk örneklerinden biri olduğu ifade edilmektedir. Minberin yapımında özellikle abanoz ağacı tercih edilmiş ve minberde bulunan yıldız motiflerinin ve diğer işlemelerin büyük bir özenle uzun uğraşlar sonucu yapıldığı dikkat çekmektedir. Bu bağlamda kabartma sülus yazı kuşaklarına ayrıca dikkat etmek ve olağanüstü sanatsal zerafeti bizzat görmek önem taşıyor.

 

KAPIDA NAMAZ KILAN BİR İNSAN SİLÜETİ

Divriği Ulu Cami, harikulade eşsiz sanatsal mimari özelliklerinin yanında, birbirinden esrarengiz özellikleri de barındırıyor. Caminin giriş kapısında, ikindi vakti güneş ışıklarının geldiği esnada namaz kılmakta olan bir erkek, ayrıca cennet kapıda ise kadın silüeti görülebilmektedir. İkindi vakti başlayan bu muhteşem görsel şölen de erkek ve kadın silüetleri ilerleyen dakikalarda rüku pozisyonuna doğru eğilmeye başlamakta bir süre sonra ise kaybolup gitmektedir. Erkek silüetinin hemen yanı başında dikdörtgene benzeyen bir gölge daha dikkat çekmektedir. Bu gölgenin Kur-anı Kerim’i sembolize ettiği ifade edilmektedir. 

 

USTALARIN İSİMLERİ YAZILI

Divriği Ulu cami ve Darüşşifa Külliyesi’nde emeği geçen ustaların isimleri özellikle belirtilmiş. Ulu caminin doğu tarafında bulunan pencerenin (özgününde bey mahfili kapısının) üzerinde Ahlatlı nakkaş Ahmed, minberde ise Tiflisli İbrahim oğlu Ahmed ile hattat Mehmed’in ismi bulunmaktadır. Caminin güney tarafında yer alan duvarda ise Mehmed oğlu Ahmed’in isimleri ayet şeridi üzerinde belirtilmektedir.

 

EVLİYA ÇELEBİ’DEN ÖVGÜ DOLU SÖZLER

Bu muhteşem yapının karşısında hayranlığını her fani gibi ünlü seyyah Evliya Çelebi’de gizleyememiş ve satırlarına şu ifadeleri aktarmış “Üstad, mermer bu camiye öyle bir emek sarf edip, kapı ve duvarları öyle nakış bukalemun eylemiş ki, methinde diller kısır, kalem kırıktır”

 

ULAŞIM NASIL ?

Divriği, Sivas’ın en uzak ilçelerinden biri. Dağlarin eteğinden vadi boyunca uzanacak doğayı özümseyeceğiniz yaklaşık 175 km’lik güzel ve gizemli bir yolculuk sizleri bekliyor. Yol güzergahı boyunca yoğun viraj ve rampalardan dolayı dikkatli seyir etmekte fayda var.

 

DİVRİĞİ’YE ANADOLU’NUN ŞAHESERİNE YELKEN AÇIN

İnşallah başka bir güzellik rotasında buluşabilmek ümidiyle, Anadolu’nun şaheseri, kalemin sayfalara sığdıramayacağı kadar çok kelamın, taşlara nakış gibi işlendiği Divriği Ulu Camisi ve Darüşşifası’na yelken açın, hep seyahatte kalın…

Fotoğraflar için Emre DAĞDEVİREN ve Nuri BUDAK beyefendilere çok teşekkürler.

Web Sitemiz: https://www.muratakseyahat.com/ 

Youtube Kanalımız: https://www.youtube.com/c/DRMURATAKSEYAHATYAZARIREHBER

Facebook Sayfamız:  https://www.facebook.com/muratakseyahatt/

Facebook Grubumuz: https://www.facebook.com/groups/1379770878706637/

Instagram Sayfamız: https://www.instagram.com/drmuratakseyahat/?hl=tr

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.