KAZAKİSTAN SEÇİM SONUÇLARINI DEĞERLENDİRDİK
15 Ocak’ta Kazakistan’da çok partili siyasal hayata geçişin en önemli deneyimlerinden biri yaşandı. Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev’in “Kazak Meclisi’nde milletin birden çok siyasi parti ile temsil edilecek olmasının önemli bir demokratik aşama olduğunu” belirttiği seçimler sonucunda,  Nur Otan Partisi ve hükümete destek veren Ak Jol Partisi ile Kazakistan Komünist Partisi toplam oyların yüzde 81’i aldılar.
6 partinin katıldığı seçim sonuçlarına Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı AGİT’ten ve ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan  eleştiriler yöneltildi. “Asya’nın parlayan Yıldızı” Kazakistan’daki ekonomik ve siyasi gelişmeler tüm dünya tarafından yakından izleniyor ve çeşitli şekilde değerlendiriliyor. Bu bağlamda, geçtiğimiz hafta sonu, İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AVRASYA ENSTİTÜSÜ tarafından “KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ PARLAMENTO SEÇİMLERİ DEĞERLENDİRME TOPLANTISI” düzenlendi.
Oturum Başkanlığını İ.Ü.  Avrasya Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Bekir GÜNAY’ın yaptığı toplantıya Kazakistan Türkiye Büyükelçisi  Canseyit TÜYMEBAYEV, Prof. Dr. Nevzat YALÇINTAŞ, Prof. Dr. Hayati TÜFEKÇİOĞLU, Eyüp Belediye Başkanı İsmail KAVUNCU, Doç. Dr. Abdulvahap KARA, Milli Gazete Dış Haberler Editörü Hüseyin ALTINALAN, Türk Dili Konuşan Ülkeler Konseyi Proje Müdürü Mert TOKMAN, Kimse Yok mu Derneği Kurumsal İletişim Koordinatörü Mevlüt ÖZKİŞİ, Seçim Gözlemcisi ve Star Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Doğan ERTUĞRUL, Seçim Gözlemcisi ve Yeni Çağ Gazetesi Köşe Yazarı Kürşad ZORLU, Seçim Gözlemcisi ve Habertürk Gazetesi Köşe Yazarı Güntay ŞİMŞEK ve Zaman Gazetesi Dış Haberler Editörü Emrah ÜLKER ve Önce VATAN Haber Müdürü M. Kemal SALLI konuşmacı olarak katıldılar.
KAZAKİSTAN BÜYÜKELÇİSİ TÜYMEBAYEV: İLİŞKİLERİMİZİ GELİŞTİRECEĞİZ
Kazakistan Türkiye Büyükelçisi Canseyit TÜYMEBAYEV, toplantıyı açarken yaptığı konuşmada Türkiye ile Kazakistan arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerin giderek geliştiğini, fakat bunun yeterli olmadığını belirterek,"Kazakistan - Türkiye ilişkilerinin 20.yılını kutluyoruz. Türkiye ile ticari ilişkilerimiz iç ve dış olmak üzere 15 milyar dolar arttırılacak. Amacımız dış ticaretimizi daha da arttırmak. Kazak - Türkiye ortak organize sanayi kurulması için imzalar atıldı. Kazakistan büyükelçiliği olarak Türkiye'de kitaplar dağıtılıyor. Amacımız Türkiye ile ilişkilerimizi arttırmak. Bundan sonra Türkiye'yle daha yüksek ticari ilişkilerimizin olacağını umuyorum" dedi.
Prof. Dr. Nevzat YALÇINTAŞ, Prof Dr. Hayati TÜFEKÇİOĞLU, Eyüp Belediye Başkanı İsmail KAVUNCU ve Doç. Dr. Abdulvahap KARA Kazakistan bağımsızlığını kazanmasından bu yana gerçekleştirdiği atılımları ve Türkiye Kazakistan ilişkilerinin önemini belirten konuşmalar yaptılar.
Kazakistan’da yapılan son parlamento seçim sonuçlarını 20 yıldır Kazakistan’da iş yapan bir gözlemci olarak değerlendiren Eyüp Belediye Başkanı İsmail Kavuncu, Kazakistan’daki gelişmelerin dikkat çekici olduğunu vurguladı ve “20 yıldır Kazakistan yaşayan, iş yapan biri olarak Kazakistan’ı yakından takip ediyorum. Tüm dünyanın takdirini kazanan bir seçim gerçekleştirdiler. Kazakistan’ın 20 yılda nereden nereye geldiğini bütün dünya gördü. Demokrasi, ekonomi ve sosyal anlamda istikrar sağlamış olan Kazakistan bölgede örnek gösterilen bir ülke olmuştur. Bu seçimler Kazakistan’ın önünü açtı. Çok partili bir döneme geçişiyle birlikte bu istikrarı ve başarısı Kazakistan’ı daha da ileriye taşıyacaktır. Bu seçimin Kazakistan’a hayırlı olması ve istikrarının başarısını devamını diliyoruz” dedi.
Milli Gazete Dış Haberler Editörü Hüseyin ALTINALAN, seçim sonuçlarını , "Kazakistan'da 15 Ocak'ta gerçekleştirilen çok partili yapıya geçişin ilk adımı olan seçimleri, dünyada son yıllarda yaşanan değişim ve dönüşüme uyum adına önemli bir gelişme” olarak değerlendirdi ve "Son yıllarda dünyada sıra dışı olaylar yaşanıyor. Kuzey Afrika'da ve Ortadoğu'da oluk oluk kan akmakta, iç savaşlar yaşanmakta, kanlı protesto gösterileri düzenlenmekte, rejimler değişmektedir. Kazakistan'da son aylarda çok büyük çapta olmasa da çatışmalar yaşandı. Protesto gösterileri düzenlendi. Bu durum az ya da çok ülkedeki kaynakların sosyal paylaşımdan rahatsızlık duyduğunun bir sinyali. Yaşananlar, sosyal paylaşım konusunda yeni düzenlemeler yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla Kazakistan'ın siyasi adımı dışında bu yönde de bazı adımlar atması gerekir. Çünkü Kazakistan, bana göre tıpkı diğer yeraltı ve yer üstü zenginliklerine, stratejik öneme sahip olan ülkeler gibi küresel güçlerin tehdidi altındadır. Bu nedenle Kazakistan sıkıntı olabilecek sorunları ortadan kaldırmaya çalışmalıdır" dedi.
ÖNCE VATAN’IN DEĞERLENDİRMESİ
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AVRASYA ENSTİTÜSÜ tarafından düzenlenen “KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ PARLAMENTO SEÇİMLERİ” konulu toplantıya biz de gazetemiz adına katıldık ve görüşlerimizi bildirdik. Kardeş ülke Kazakistan’da yapılan son seçim sonuçları ve bu sonuçlara yöneltilen eleştiriler konusunda şunları söyledik:
Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığa kavuşan ülkeler arasında, nasıl bir yol izleyeceği en çok merak edilen ve yakından izlenen ülke Kazakistan'dı.
    2 milyon 724 bin kilometrekarelik yüzölçümüne, zengin doğal kaynaklara ve stratejik bir konuma sahip olan Kazakistan 14 milyonluk kozmopolit bir nüfusa sahipti ve bu nüfusun ancak yüzde 40'ı Kazaktı.
    Nursultan Nazarbayev önderliğinde içe kapalı bir ekonomik düzenden serbest piyasa ekonomisine geçen, küresel siyasi sisteme entegre olacak olan Kazakistan'ın izleyeceği yol ve alacağı sonuçlar yalnız siyasetçileri değil, siyaset bilimcileri de yakından ilgilendiriyordu. Kazakistan, sahip olduğu özelliklerinden dolayı, dünya siyasi tarihi açısından ilgi çekici bir laboratuardı.
    Geçtiğimiz Aralık ayında Kazakistan'ın 20. bağımsızlık yılını kutladık. Kazakistan'ın bu 20 yılda ekonomik ve siyasi alanda gerçekleştirdiği başarılardan dolayı bir kardeş ülke olarak, bir Anadolu Kazak'ı olarak gurur duyduk.
    Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, 15 Ocak parlamento seçimleri öncesinde, Meclis’i feshederken yaptığı konuşmada, “Kazak Meclisi’nde milletin birden çok siyasi parti ile temsil edilecek olmasının önemli bir demokratik aşama olduğunu belirtmiş, Kazak halkının demokratik olgunluğa eriştiğini” söylemişti.
    15 Ocak seçimleri sonunda Nursultan Nazarbayev’in Nur Otan Partisi ile hükümete destek veren Ak Jol ve Kazakistan Komünist Partisi toplam oyların yüzde 81’ini aldı. Ulusal Demokratik Parti de oyların yüzde 7’sini alarak parlamentoya ana muhalefet partisi olarak girdi.  
    Kazakistan Yüksek Seçim Kurulu’nun seçim sonuçlarını açıklamasının ardından, muhalefetteki Ulusal Demokratik Parti Almatı’da bir yürüyüş düzenleyerek, seçimlerde hile yapıldığını öne sürdü.
    Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gözlemcileri de, seçimlerin gerçek muhalefeti dışladığını ve temel demokratik ilkeleri karşılamadığını savunan bir rapor yayınladı.
    AGİT’in Nursultan Nazarbayev’e yönelik eleştirisi ilk değildi; Aralık ayında da, Jana Özen olayları dolayısıyla Kazakistan’ı insan haklarını çiğnemekle suçlamıştı.
Bağımsızlığa kavuştuğu 1991 yılından bu yana, Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev önderliğinde gerçekleştirdiği göz kamaştırıcı ekonomik ve siyasi başarılarla “Asya'nın Kartalı” olarak anılmayı hak eden Kazakistan Aralık ayında Jana Özen olayları ile gündeme gelmişti. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gibi uluslararası kuruluşlar aracılığı ile gündeme gelmiş ya da getirilmiş olmasından dolayı, Jana Özen olayını önemsememiz, doğru ve çok dikkatle okumamız gerekir. AGİT Dönem Başkanı Litvanya Dışişleri Bakanı Audronius Azubalis, 16 Aralık’ta Mengistav eyaletine bağlı Jana Özen’de bir grup çalışanın daha fazla maaş istemeleriyle çıkan ve 11 kişinin ölümüne neden olan olayların şeffaf ve tarafsız bir şekilde incelenmesini istemişti.
AGİT’in yanı sıra ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de, “Kazakistan’ın yeni Parlamentosu’yla birlikte çalışacaklarını, yeni hükümetin de, söz verdiği şekilde, siyasi çoğulcu sistem hedefini gerçekleştireceklerini umduğunu” söyledi.
    KAZAKİSTAN’DA YAPILAN 15 OCAK PARLAMENTO SEÇİM SONUÇLARINI NASIL OKUMAK GEREKİR?
    Bağımsızlığını kazandıktan sonra Nursultan Nazarbayev önderliğinde Kazakistan’da yaşananlarla, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında ekonomik ve siyasi alanda yaşananlar arasında paralellikler vardır. O nedenle, Kazakistan’ın AGİT tarafından eleştirilen sonuçlarını, en gerçekçi şekilde bizler değerlendirebiliriz. Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev’in Mustafa Kemal’e duyduğu hayranlık da bu kader ortaklığından kaynaklanıyor olabilir. Küresel egemenlik teorileri açısından da bakıldığında, Türkiye ile Kazakistan’ın stratejik konumları dolayısıyla hedef ülkeler arasında olması da seçim sonuçlarına yöneltilen eleştirilerle ilgilidir.
    Önce Jana Özen, sonra da 15 Ocak seçimlerinin ardından Nazarbayev’e yöneltilen eleştirilerin kodlarını çözebilmek için, fotoğrafın bütününü görerek bir değerlendirme yapmak  gerekir.
    Bilindiği gibi, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından tek kutuplu hale gelen dünyamızda, küresel elitler, “Yeni Dünya Düzeni” etiketi altında beşbin devletçikten oluşan yeni bir siyasi dünya atlası oluşturma çalışmaları başlattılar.
    Balkanlarda eski Sovyetler Birliği üyesi ülkeler NATO şemsiyesi altına alınırken, Kuzey Afrika’dan Afganistan’a uzanan petrol zengini Müslüman ülkeler de, Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) ve Genişletilmiş Büyük Ortadoğu Projesi (GBOP) ile kontrol altına alınmaya başlandılar.
    1990’daki I. Körfez Savaşı BOP’un, “Yeni Dünya Düzeni”nin ilk hamlesiydi. Irak 36. Paralel boyunca bölündü, uçuşa yasak alan ilan edildi ve burada tam teşekküllü bir devlet oluşturma çalışmaları başlatıldı.
    11 Eylül 2001’de İkiz Kuleler şoku eşliğinde, Afganistan ve Irak’ın işgaliyle, Yeni Dünya Düzeni”ni hayata geçirme operasyonunun ikinci hamlesi başlatıldı.
    Bu silahlı operasyonların yanı sıra Ukrayna’da gerçekleştirilen “Turuncu Devrim”in, Gürcistan’da gerçekleştirilen ve Gri Tilki Şevardnadze’yi tarihin karanlıklarına gönderen “Karanfil Devrimi”nin, Lübnan’daki “Sedir Devrimi”nin, Kırgızistan’daki “Lale Devrimi”nin spontane gelişen halk hareketleri olmadıkları, Soros Vakfı’nın maddi desteği ile organize edilen operasyonlar oldukları bugün artık bir sır değildir.
    2011’in Şubat ayında Tunus’ta bir işportacının kendini yakmasıyla başlayan ve tüm BOP coğrafyasında bir “Arap Baharı”nın yaşanmasına neden olan hareketlenmelerin de spontane gelişen halk ayaklanmaları oldukları söylenebilir mi? Demokrasi ve özgürlük adına sokaklara dökülen, kamplara bölünen, birbirlerini boğazlayan bu insanlar arzuladıklarına kavuşabildiler mi?
    Dışarıdan desteklenen bir organizasyonla kaos ortamına sürüklenen, NATO tarafından bombalanan ve ülkelerini “tatlı petrolleri” için işgal edenleri bir kurtarıcı gibi görerek ellerinde çiçeklerle karşılayacak duruma sürüklenen Libya’nın içine düştüğü durum, çok dikkatle izlenmesi, incelenmesi gereken bir ibret tablosudur.
    Küresel kriz, yeni bir dünya düzeni peşinde olan küresel elitleri daha da saldırgan duruma getirmiştir. Demokrasi, insan hakları, uluslar arası hukuk gibi insanların baş tacı ettikleri değerler bugün deforme edilmekte, emperyal amaçlar uğruna bir maşa olarak gerçek anlamları dışında kullanılmaktadırlar.
    Kazakistan seçimlerine ve Jana Özen olaylarına yönelik eleştirileri değerlendirirken görmemiz gereken fotoğrafın bütünü bu..
“Yeni Dünya Düzeni”, BOP, GBOP, renkli, çiçekli devrimler, Akdeniz’in bir “Batı Gölü”ne dönüştürülmesi, Avrupa Birliği’nin küresel kriz eşliğinde borç batağına sürüklenerek parçalanmanın eşiğine getirilmesi birbirinden bağımsız gelişmeler değildir.
    Kazakistan, 20 yılda gerçekleştirdiği başarılar dizisiyle, bugün küresel çapta sözü edilen ve küresel çapta hesabı olanların mutlaka yanlarında görmek istedikleri bir saygın devlettir.
Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, hayatını okuyanların çok iyi bildikleri gibi, devletin her kademesinde görev yapmış deneyimli bir devlet adamıdır. “Ülkesinin demokrasi ve özgürlük adına tezgahlanan oyunların uygulama alanı olmasına izin vermez; ülkesine yöneltilen tehditlerin farkındadır. Nursultan Nazarbayev, 20 bağımsızlık yılı kutlamalarının yapıldığı 16 Aralık günü meydana gelen ve 11 kişinin ölümüyle sonuçlanan olayların yaşandığı Jana Özen’e gittiğinde yaptığı konuşmada, olayları trajedi olarak değerlendirmiş ve “Yaşanan olaylar, işçilerin hak aramasının ötesinde bazı organizatörler ve finansörlerin ortalığı karıştırmak istemesinden kaynaklanıyor” demişti.
Seçime katılan partilerin Nazarbayev’in kontrolünde oldukları söylenir. Doğru olabilir, ama Cumhuriyet’in kuruluş yıllarındaki bazı partilerin Mustafa Kemal’in bilgisi ve isteği doğrultusunda kurulduğu, Kastamonu’yu, Adana’yı hayatı boyunca görmeyen aydınların o şehirlerin milletvekili yapıldıklarını unutmamak gerekir. Demokrasileri, demokrasiye geçiş çalışmalarını kendi koşulları içinde değerlendirmek gerekir.
Nazarbayev, batıda gümrük birliği oluşturduğu Rusya ve batıda 2016 yılında küresel ekonominin lideri olacak olan Çin ile iyi komşuluk ilişkileri sürdürmektedir.
Nazarbayev, aynı zamanda, hem Batı ile, hem İslam Alemi ile hem de kardeş ülkelerle sıcak ilişkiler geliştirmiştir.
Nazarbayev küresel ve bölgesel güçler arasında bir denge politikası izleme kararlılığındadır. Küresel çapta hesapları olanların kayıtsız şartsız yanlarında görmek istedikleri Kazakistan’ın denge politikası izleme kararlılığı bazılarını rahatsız etmektedir.
Nazarbayev, ülkesinin, yeni bir dünya düzeni kurma peşinde olan küresel elitler tarafından kaosa sürüklenmesine, izin vermeyecek kadar deneyimli bir devlet adamıdır.
Burada, “AGİT’in, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın seçim sonuçlarını eleştirmesi ne kadar tarafsızdır, ne ölçüde gerçekçidir?” sorusunun yanıtı önem kazanıyor. Kazakistan seçim sonuçlarını küreselleşme, küresel kriz, yeni dünya düzeni bağlamında değerlendirmek daha gerçekçi olacaktır